Wat doet de politie bij misbruik?

Wie via 1-1-2 een valse melding doet, kan er op rekenen dat de politie tot het uiterste zal gaan om proces-verbaal op te maken. Daarnaast wordt de dader aansprakelijk gesteld voor de kosten die door de hulpdienst(en) gemaakt zijn. De politie mag in geval van misbruik over alle gegevens van het telefoongesprek beschikken en kan zodoende eenvoudig de identiteit van de beller achterhalen.

Boete of gevangenisstraf

Volwassenen kunnen een boete of zelfs gevangenisstraf krijgen. Er staat een gevangenisstraf van maximaal drie maanden op het gebruiken van het alarmnummer 1-1-2 als de noodzaak daartoe niet aanwezig is en een straf van maximaal vier jaar voor het doen van een valse (bom)melding.

Werkgroep Misbruikbeheersing

Bij de 1-1-2 centrale bij het KLPD in Driebergen waar alle mobiele telefoontjes binnenkomen, is een Werkgroep Misbruikbeheersing ingericht die zich bezighoudt met de bestrijding van 112-misbruik. De werkgroep bestaat uit tien opsporingsambtenaren. Zij houden zich onder meer bezig met het onderzoek naar misbruik en oneigenlijke gebruik van de 112-centrale. Maar zij organiseert bijvoorbeeld ook tijdens schoolvakanties “schoonmaakacties”. In één week van de schoolvakantie worden dan extra veel medewerkers van de werkgroep ingeroosterd voor een “lik-op-stuk-beleid” en wordt samengewerkt met de politie uit de regio waar de misbruiker vandaan komt. Dit betekent dat vooraf met het betreffende regionale politiekorps een week wordt afgesproken. In die week worden misbruikers direct teruggebeld en worden zaken direct in behandeling genomen. De werkgroep Misbruikbeheersing geeft ook regelmatig 112-voorlichting op scholen.

Het KLPD neemt diverse maatregelen tegen mobiele bellers die 1-1-2 misbruiken. De maatregelen nemen in zwaarte toe naarmate de beller vaker misbruik pleegt (mate van recidive) en loopt op van een waarschuwende boodschap via sms, voicemail of een meldtekst tot een strafrechterlijke vervolging. Bovendien worden maatregelen afgestemd op het soort misbruik: een “plaagbeller” vergt namelijk een andere aanpak dan een “broekzakbeller”.

voice- of sms-bom

De meeste vormen van misbruik en/of oneigenlijk gebruik worden onderschept door de 112-centralisten bij het KLPD waarna een geautomatiseerde voice- of sms-bom volgt. Bij een voicebom wordt drie keer achter elkaar gebeld. Wanneer de telefoon wordt opgenomen is een waarschuwingsbericht van de politie te horen. Bij een sms-bom wordt drie maal een flash-sms verzonden. Een flash-sms is een sms’je dat direct op het scherm verschijnt. Een sms-bom wordt verzonden met een bepaalde periode tussen de berichten. Voor deze instelling is bewust gekozen. Het gebeurt regelmatig dat het bericht binnenkomt als ouders of docenten erbij zijn waardoor de misbruiker door de mand valt.

De opsporingsambtenaren vorderen als de genoemde maatregelen niet het gewenste effect hebben, telefoongegevens van telecomproviders en doen onderzoek naar houders/gebruikers van mobiele registraties van telefoonnummers en/of Imei-nummers. Een Imei-nummer is een unieke code van een toestel die meegezonden wordt naar de centrale. Dit geeft mogelijkheden voor adequate opsporing en vervolging. Bij dit onderzoek wordt samengewerkt met regionale korpsen en/of zorginstellingen.

Waarschuwingsbrief

Wanneer jeugdige plaagbellers na een waarschuwing toch doorgaan met misbruik van de 112-centrale, wordt een waarschuwingsbrief naar de ouders, verzorgers, school of instelling verzonden. In andere gevallen wordt contact opgenomen met de politie van de regio waar de jeugdige plaagbeller woont. In de waarschuwingsbrief staat dat met de ouders/verzorgers afgesproken is dat een excuusbrief of tekening geschreven moet worden. Als de plaagbeller dan nog niet stopt, komt er een doorverwijzing naar bureau Halt.

Procedure HALT-verwijzing jongeren 12 – 18 jaar

Eerste keer misbruik	Registratie conform handboek 112
Vijf of meer keer misbruik gedurende drie uur (=heterdaad)	KLPD – mobiel: sms- of voicebom (Dit is een bericht waarin vermeld wordt dat vanaf deze telefoon misbruik wordt gemaakt van 1-1-2.) Politieregio’s – vast en mobiel: Terugbelactie met jongere en/of ouder/voogd. Als er niet wordt opgenomen wordt een bericht ingesproken op de voice-mail of het antwoordapparaat.  Tegelijkertijd wordt er een brief naar de ouder/voogd en de minderjarige zelf gestuurd.
Vijf keer of vaker gedurende een maand	Brief naar de ouder/voogd en de minderjarige zelf.
Bij recidive na de brief	Controle in de politieregisters of de jongere eerder bij het Halt-bureau is geweest en of eerder andere strafbare feiten begaan zijn. Als dit geen contra-indicatie oplevert voor een Halt-verwijzing volgt een aanbod tot Halt-afdoening. Bij weigering van het aanbod tot Halt volgt doorverwijzing naar de officier van Justitie.

Er volgt géén Halt-afdoening (de zaak wordt in dat geval doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie) als:

• het niet lukt contact te leggen met de ouders of bij het ontbreken van toestemming van ouders (hieronder valt ook het ontbreken van toestemming voor een telefonisch verhoor);
• het gaat om meer dan vijftig telefoontjes in één maand;
• een jongere al twee keer eerder een Halt-afdoening heeft verricht; 
• een jongere één keer eerder binnen een jaar na constatering van het nieuwe strafbare feit weer misbruik pleegt;
• de minderjarige al eerder voor een strafbaar feit bij de officier van Justitie of (kinder)rechter is geweest;
• er sprake is van inbeslagname van de telefoon in verband met de noodzaak om het misbruik onmiddellijk te stoppen.